ВИЧ-инфекция: йогышлану юллары һәм профилактика
ВИЧ (кеше иммунодефициты вирусы) — кеше иммунодефициты вирусы китереп чыгарган авыру. Ул кан, сперма, күкрәк сөте һәм башка биологик сыеклыклар аша күчә. Әгәр ВИЧ-инфекцияне дәваламасаң, пациентта СПИД барлыкка килә.
ВИЧ-инфекция кешенең иммун системасын зарарлый: вирус организмга авыру китереп чыгаручы микроорганизмнарны җиңәргә булышучы иммунитет күзәнәкләрен (башлыча иммун системасының инфекцияләргә реакциясе өчен җаваплы лимфоцитларны) юк итә. Нәтиҗәдә кеше патогеннар алдында тулысынча яклаусыз кала. Аңарда вирус, бактерия, гөмбә табигате авырулары, шулай ук онкология авырулары үсә һәм бик авыр уза.
ВИЧ-инфекция әлегә дәвалап булмый. Әмма авыруны нәтиҗәле контрольдә тотарга мөмкин-монда антиретровирус препаратлары ярдәм итә. Алар вирусның үрчүен тоткарлый һәм иммун системасы күзәнәкләренең мөмкин кадәр күбрәк санын сакларга ярдәм итә. ВИЧ-инфекциягә каршы вакцина да юк, гәрчә аны булдыру буенча эшләр алып барыла.
Көн саен кеше иммунодефициты вирусын (ВИЧ) 4 000 кеше йоктыра, аларның 25% ы — 15 яшьтән 24 яшькә кадәрге яшьләр.
2019 елга кадәр Россиядә ел саен ВИЧ-инфекциянең 100 меңгә якын яңа очрагы ачыкланган. 2020 елда бу күрсәткеч 72 меңгә кадәр кимегән (бәлки, бу ВИЧка тестлар азрак үткәрү белән бәйледер).
СПИДка каршы көрәш һәм профилактика буенча Федераль фәнни-методик үзәк мәгълүматлары буенча, Россиядә 1,5 миллионга якын ВИЧ-инфекцияле кеше исәпләнә — бу Россия халкының 1% тан артыгы.
ВИЧ йоктыру буенча махсус куркыныч төркемнәренә һөнәре яки яшәү рәвеше аркасында башка кешеләрнең каны һәм башка биологик сыеклыклары белән даими контактта булган һәм шул ук вакытта куркынычсызлык техникасын үтәмәгән кешеләр керә.